Blog 1

 

 

"De omgekeerde Steigerpoort van Leerdam"

 

Over de expositie ‘Oud Leerdam’ hebben we veel informatie verzameld. In de vorm van Facebook posts en deze blogs gaan we geregeld wat delen. Zodat u/je in deze tijd van veel verplicht thuis zijn en een helaas gesloten expositie, toch onze ontdekkingen in de kunstgeschiedenis van Leerdam kunt lezen en bekijken. 

 

We beginnen met het meest bekende schilderij waarop een stukje Oud-Leerdam te zien is. Het schilderij hangt in het Rijksmuseum (zaal 1.14 om precies te zijn), en tja, daar hebben we het maar laten hangen;) In de Kunstplaats hangt wel een mooie reproductie die we mochten lenen van een Leerdammer.

Het schilderij is gemaakt door Jan Weissenbruch die leefde tussen 1822 en 1880 en we zien geschilderd ’een stadspoort in Leerdam’, of: ’de Steigerpoort te Leerdam’. Weissenbruch maakte het olieverf schilderij rond 1868/1870. Maar, de Steigerpoort werd in 1863 afgebroken. Dit werk is dus geschilderd naar aanleiding van eerder gemaakte schetsen, dat deed hij vaker. Hij heeft de Steigerpoort meerdere keren vastgelegd en werkte vaak van schets naar kleine aquarel en dan pas werd het een olieverf schilderij.

Doordat dit schilderij er heel gedetailleerd uitziet, lijkt het of hij het stadsgezicht zo precies mogelijk naar de werkelijkheid schilderde. Maar schijn bedriegt. Omdat de stadspoort aan de buitenkant interessanter was, draaide hij deze gewoon om! Hij heeft de poort dus iets mooier gemaakt (aan de binnenkant) dan echt zo was. Ook het gekozen moment is niet toevallig. Na een regenbui schijnt de zon weer volop en baadt alles in een scherp licht.

 

Weissenbruch vroeg meer dan duizend gulden voor dit schilderij. Voor die tijd een behoorlijk bedrag, maar wel minder hoog dan wat zijn beroemdste collega’s als Springer en Bosboom vroegen.

Wij als Leerdammers van nu zijn natuurlijk super trots op de 'Leerdamse' schilderijen van Weissenbruch. Maar hoe was dat toen? Waren alle Leerdammers rond 1860-1870 wel blij?

Wordt vervolgd!

 

Bronnen:

Jan Weissenbruch, Terry van Druten e.a., Uitg. Thoth, Bussum

Jan Weissenbruch, Willem Laanstra, Uitg. Tableau

Olieverf schilderij: http://hdl.handle.net/10934/RM0001.COLLECT.6530

Aquarel: http://hdl.handle.net/10934/RM0001.COLLECT.302110

-------------