Blog 7

 

"Leerdam anno 1894 - vastgelegd door een jonge kunstenares"

 

Vandaag is het de beurt aan een schilderij wat is gemaakt door een vrouwelijke kunstschilder. Dat was zeker niet gebruikelijk in de tijd rond 1890. Maar Jacoba Louise van Essen mocht vanwege haar ontdekte talent op schilderles.

 

Ze trouwde met notaris A. Stuiveling.  Dit olieverf schilderij 'Zicht op Leerdam’ maakte ze in 1894. Ze was toen dus 24 jaar oud. Dit werk is waarschijnlijk het oudste (van olieverf gemaakte) stadsgezicht van deze expositie Oud Leerdam! Het is in het bezit van de Gemeente Leerdam en hangt normaliter in het gemeentehuis. 

 

Wat zien we op het schilderij? Op de voorgrond een molen die inmiddels is verdwenen. Boven de Veerstoep, buiten de Lingedijk (tegenover het gemaal), stond de watermolen voor de afwatering van de polder Hoogeind. Deze molen werd naar de laatste molenaar, altijd ’de molen van Evert Verhoef’ genoemd. In 1908, dus 14 jaar na het schilderen van dit werk, zou deze molen worden

afgebroken. Al op een heel oude prenten zien we een molen op deze plek.

 

In de eerste plaats was mevrouw Stuiveling-van Essen een bloemschilderes, ze maakte grote en kleine doeken met veel charme en liefde gemaakt. We citeren Kunsthandel Van Driel, die een werk van haar te koop aanbied: "Haar kleuren zijn altijd sterk sprekend maar nooit schreeuwerig. Haar werk getuigt van een eenvoudig hart en een sterke voorkeur van enkele bepaalde kleurcombinaties. Bij de schilderijen met begonia's bereikt zij het beste wat haar kunst haar kan geven. Ze houdt haar kleuren vaak blond en in hoge tonen. Men ziet nergens iets geforceerds of grootdoenerij en ze houdt niet

van mystiek of symbool. Het is allemaal natuurgetrouw met een gezond oog en een zuiver hart.

Ze had een grote verzameling tekeningen, aquarellen en een aardige collectie miniaturen. Alles wat onder haar handen kwam beschilderde zij, ze borduurde en beschilderde kledingstukken, maakte pittige versieringen op huishoudelijke dingen, zelfs haar theeservies was niet wit meer. Meubeltjes die deden denken aan de oude Friese meubelen en bussen en flessen als artistieke objecten."

 

Ze was werkzaam in Den Haag en maakte met haar leermeester Scheurleer vaak tochten naar Hattem (1896-1903) om studies van de natuur te maken. Ze heeft lange tijd in Zwolle gewoond en schilderde veel in de omgeving. Ook Leerdam bezocht zij veel, Voorburg in 1909, Appingedam 1909 tot 1920 waar haar man notaris was, en daarna in Laren N.H. (Veldweg 5). 

 

In de Middelburgsche courant van 12-10-1915 lezen we over het overlijden van de vader van Jacoba Stuiveling. Haar vader was gemeente-architect in Zwolle. Jacoba Stuiveling was lid van Vereniging Arti et Amicitiae te Amsterdam. Ze kreeg al op 18-jarige leeftijd les van Scheurleer (Den Haag) en Simon van den Berg en werd aangemoedigd door Voerman en Wijsmuller. Ze exposeerde in 1890 in de club der Overijsselse schilders in Zwolle en had daar veel succes en verkocht al haar werk met goede recensies in de pers. Ze had een tentoonstelling van Kunstwerken in Arnhem in 1897 en in 1915 bij het Nederlandsch Steuncomité voor Beeldende Kunstenaars, het Stedelijk Museum Amsterdam. Bij Kunsthandel Vogel in Groningen heeft zij veel geëxposeerd en werd daar redelijk bekend. Zij behaalde een paar medailles. In de raadszaal van Appingedam hangt een groot doek van een stadsgedeelte uit deze plaats boven de schouw. Ze exposeerde vanaf 1920-1924 jaarlijks bij Hamdorff in Laren. Er hangt werk van haar in het Goois Museum te Hilversum. 

 

Mevrouw Jacoba Louise Stuiveling-van Essen (Den Haag 29-4-1870 - Blaricum

22-11-1936), signeerde altijd voluit met 'Jacoba Louise Stuiveling van Essen'. Op 66-jarige leeftijd overleed ze in Blaricum. 

 

Bronnen: 

RKD

Pieter Scheen 1981

Leerdam in oude ansichten, F.L. Blom 

Beeldbank Historische Vereniging 

www.kunsthandel-van-driel.nl/Stuiveling

Nieuwsblad van het Noorden, 26-09-1913

Nieuwsblad van het Noorden, 07-05-1917